Bugun...


tekinözgül

facebook-paylas
KÜLTÜR VE DİL İLİŞKİSİ ÜZERİNE
Tarih: 08-01-2019 14:09:00 Güncelleme: 08-01-2019 14:09:00


Bu iki mesele, ülkemizin ve milletimizin önemli meselelerindendir. Bu iki kavramı hepimiz çokça kullanıyoruz

Sokak Kültürü, Şehir Kültürü, Demokrasi Kültürü, Aile Kültürü, Yemek Kültürü, Kahve Kültürü, (Kahve yemende üretilir, Türk Kahvesi diye içilir) Müzik Kültürü, Sanat Kültürü, Din Kültürü, Kültür Merkezi, Kültür Sarayı, Kültür Müdürü Kültür Bakanı Ya da Ana dil, Yabancı dil, Dili kurumak, Dil ucu konuşmak, Dili tutulmak, Dili sürçmek, Dilinin altından bakla çıkarmak….. Bir insan topluluğunu millet yapan unsurların başında da bu iki unsur öne çıkmaktadır.

 

Kültür; yapısı, içeriği, türü, onu oluşturan unsurları (dil, din, tarih, edebiyat, sanat, müzik, coğrafya) vb. açılardan bakıldığında yelpazesi oldukça geniş bir konudur. Kültür Nedir? Eski Dilde Hars TDK' nın Sözlüğünde Ekin olarak adlandırılmaktadır. Kültür, bir milletin asırlar boyu yaşanmışlıklarının damıtılmış bir özetidir.   dersek.. Tarihi, sanatı, edebiyatı, düğünleri, bayramları, şiirleri, şarkıları, türküleri… ait olduğu milletin dilinden, gelenek ve göreneklerinden izler görürüz. Mesela bizim müzik kültürümüzün içinde türkülerimiz var. Herhangi bir türküyü ele alın bakın belki 100 yıl önce söylenmiş olsa bili dili Türkçedir ve herkes rahatça anlar ve vermek istediği mesaj herkes de ayrı bir etki oluşturur.

 

El çek tabip el çek sinem üstünden
Sen benim derdimi bilebilmezsin
Yarem yürektendir yoktur ilacın
Sen benim yaremi sarabilmezsin

 

Güvenemem servetime malıma

Ümidim yok bugün ile yarına

Toprak beni de basacak bağrına

Adaletin bu mu dünya

Ne yar verdin ne mal dünya

Kötülerdensin sen dünya

İyileri öldüren dünya

 

Bandıra bandıra ye beni
Hiç doyamazsın tadıma
Bütün numaralar bende
Sen de var benim farkıma
Kalma sakın başka yerde
Ne işin var başka yerde
Bandıra bandıra ye beni
Hiç doyamazsın tadıma

 

Kültür kavramının içini dolduran unsurları tek tek incelediğimizde görüyoruz ki günümüzde paramız gibi kültür öğelerimiz de değer kaybediyor. Biz değer kaybediyoruz. Kültür kavramının içine koyduğumuz ne varsa hepsi değer kaybetmekte. Okullarda uygulanan değerler eğitimi de çare olmuyor, İşte bunun için bu mesele üzerinde sadece farkındalık oluşturmak adına, içine düştüğümüz rehavetten kurtulmak adına bu meseleyi irdeleyelim istedim.

 

Çünkü Sanat, siyaset, din, edebiyat, dil yani kültür kavramının içinde ne varsa değer kaybederken aynı zamanda bu alanlardaki aşınma doğrudan millet olarak aşınmamıza değer kaybetmemize vesile oluyor. Mesela Son zamanlarda yaşanan boşanma, cinayet, şiddet, nezaketsiz hal ve hareketler, küfürler, güvensizlik ne derseniz deyin bunların hepsi kültürel aşınmanın neticeleri değil mi? Siyaset değer kaybetti, bizim devlete olan güvenimiz aşındı. Devlet baba idi. Devlet bizim en büyük güvencemiz idi artık bu sorgulanmaya başlandı. Bunun da temelinde kültür yozlaşması var.

Öyleyse ne yapacağız?  Değerlerimizle yüzleşeceğiz. Bunun için de kendimizden başlayarak, evimizle, mahallemizle herkesle barışmamız ve fabrika ayarlarına dönmemiz hülasa Kültürel kodlarımızı iyi okumamız gerekir. Karşılıklı iletişim bağlarımızı güçlendirmemiz lazım. Bizim inancımızda bir selam verme kültürü var. Allah resulü selamı aranızda yayın buyuruyor. Nedir selam karşılaştığımız kişiye dua etmek sevincini ve üzüntüsünü paylaşmaktır. Bu gün insanlar birbirlerine selam veremez oldular, insanlar yüz yüze, göz göze gelmemek için yön değiştirmekte ne oldu bize ?

Artık birbirimizi anlayamaz olduk, hem şahsi hem de toplumla olan ilişkilerimiz zedelendi. Baba oğul arasındaki sözlü iletişim sıkıntıda, kardeş kardeşi anlamıyor, komşu komşunun derdini paylaşmıyor, aynı binada oturan insanlar birbirinden bi haber, Hani komşu komşunun külüne muhtaç idi, hani komşusu açken tok gezen bizden değildi. Mahallede, ya da yaşadığımız binada insanlar zor durumda haberimiz yok, .....TV yardım  programı izlerken Afrika'daki masum çocuklara göz yaşı döküyoruz bu olmasın mı tabiî ki olacak ama yakından uzağa ilkesi var. Öncelik en yakınımızdakiler. Bunun için dilimize ihtiyaç var. Çünkü iletişimi güçlendirmenin kültürümüzü gelecek nesillere aktarmanın en önemli aracı dil. Dil bildiğimiz gibi en iyi iletişim aracı. Yani duygularımızı hislerimizi en iyi şekilde dil ile anlatabiliyoruz. Dilimizi iyi kullanamaz isek kültür değerlerimizi bizden sonraki nesillere aktarmada sıkıntı çekeriz..

 

Mehmet Kaplan Kültür ve dil adlı kitabında şöyle diyor Dil bir memleket içinden geçen akarsu gibidir. Bir yandan o beldeye hayat verir diğer yandan da yöredeki derelerden, çaylardan beslenerek tüm insanlığın ortak ürünü olan medeniyet ummanına ulaşır, katkı sağlar. Nasıl ki akar su hem içinden geçtiği beldeye hayat verir ve o yörenin kaynaklarından beslenerek çoğalarak akar; dil de içinde bulunduğu toplumun kültürel hazinelerinden yararlanır ve aynı zamanda toplumun kültür dokusunun oluşumunda çimento işlevi görür.

 

Dil ve kültürü birbirinden ayrı düşünmek neredeyse imkânsız gibidir. Dil olmadan kültür temelsiz bir binaya benzer. Kültürü olmayan bir milletin dili de kaynağı kurumaya yüz tutmuş bir nehir gibidir.

Şimdi İstiklal Marşımızın bir kıtasını okuyacağım.

 

O zaman vecd ile bin secde eder varsa taşım,

Her cerihamdan ilahi boşanıp kanlı yaşım,

Fışkırır ruh-i mücerred gibi yerden naşım,

O zaman yükselerek arşa değer belki başım.

 

Şimdi soruyorum arkadaşlar 1921 yılında yazılan İstiklal Marşımızın bu dizelerini genç kardeşlerimizin kaçı anlayabiliyor, Yani ne dedelerimiz bu gün konuşulanı anlıyor ne de torunları dedelerinin konuştuklarını anlıyor. Biz biliyoruz ki, Diline gereken önemi vermeyen toplumlar kültürlerini kaybettikleri gibi, kültürüne sahip olmayanların da dillerini dinamik tutma seçenekleri ortadan kalkar.

 

Eski Çin Devlet başkanlarından birisi ilk göreve gelince soruyorlar ilk icraatınız ne olacak diye o da diyor ki, İlk işim dili düzeltmek olacak dili düzeltim doğru ve düzgün konuştuğumuz takdirde hem ben halkımı iyi anlarım hem de halkım beni daha iyi anlar aramızda iletişim meselesi kalmaz diyor. Bugünkü tüm meselelerin temelinde iletişimsizlik anlaşmazlık yatmaktadır.

 

Geçen yıl Ankara Ulusta oğlumla gezerken bir adres sordum Çıkrıkçılar yokuşunda dediler. Oğlan dedi ki, baba çıkrıkçı ne demek? oğlum çıkrık yapan ya da çıkrık satan kişi demek. Baba çıkrık ne demek? Evet, daha 5-10 yıl önce kullanılan ip sarma aleti çıkrık unutuldu. Kültürümüzün bir parçası olan meslek dalları, meslek araçları yok oluyor onunla birlikte sözlüğümüzden bir kelime de yok oluyor. İş yeri, dükkân, yer mekân adlarındaki vahim duruma girmek istemiyorum.

Demek ki düne dair ne varsa bu güne dilimizle aktarıyoruz. Düne ait hislerimizi, duygularımızı, acı sevinç keder ne varsa... İnsan yaşamının temel taşı olan dil, Gökalp’in de dediği gibi sahip olunan duygu ve düşüncenin kabı gibidir. Yani bireylerin sahip oldukları duygu ve düşünceler dil ile vücut bulur, görücüye çıkar. Diğer bireyler tarafından kabul gördüğü oranda da toplumun ortak değeri hâline dönüşür

Dil Bilim Uzmanı Prof. Dr. Doğan Aksan diyor ki: Herhangi bir milletin kültürünü, kültür özelliklerini araştırmak için bir kişi görevlendirilse o kişi de o milletin kültür özellikleri, inançları, dünya görüşü ile ilgili hiçbir bilgisi hatta elinde hiçbir kaynak bulunmasa yalnızca dilbilim yalnızca dil bilimi incelemeleriyle bu millete ait dilin söz varlığına bakarak, söz hazinesinin derinliklerine inerek o milletin kültür özelliklerine ait ipuçları edinebilir. Örneğin dilimizin ve edebiyatımızın en eski ürünleri olan Kök Türk Yazıtlarına bakınca kavim, ordu, kağan, asker, düşman, savaş, süngü, çarpışmak gibi kavramlardan Türklerin o çağlarda savaşlarla dolu yaşayışı, Tarla, kışlak, yayla, vb kelimelerden tarım ve hayvancılıkla ilgili ipuçlarına rastlanır demektedir.

 

Hülasa kültür dil ilişkisini şöyle özetleyip  bitirelim.

 

  • Dil ve kültür geçmiş ile gelecek aralarında bir köprü vazifesi görür.

  • Dil kültürün taşıyıcıdır, dil olmasaydı kültürel birikim gelecek nesillere taşınamazdı.

  • Bir toplumun oluşmasında ve ayakta kalmasında ortak lisan ve kültürün mühim bir payı vardır.

  • Kültür ve dil bir toplumun yaşayış biçiminden mühim izler taşır.

  • Kültür ve dil bir halkın en önemli ortak özelliklerindendir

  • Dil ile kültür birbirini tamamlayan ayrılmaz bir bütündür.

  • Kültür ve dil bir milletin en önemli ortak özelliklerindendir.

  • Kültür ve dil, toplumu oluşturan bireylerin iletişiminde önemli rol oynar.

  • Bir toplumun oluşmasında ve ayakta kalmasında ortak dil ve kültürün önemli bir payı vardır.

  • Hem dilin hem de kültürün kendine özgü kuralları ve özellikleri vardır.

  • Dil ve kültür geçmiş ile gelecek arasında bir köprü vazifesi görür.

  • Kültür ve dil bir toplumun yaşayış biçiminden önemli izler taşır.

  • Dil ve kültür bir toplumun oluşmasında ve varlığını sürdürmesinde önemli etkendir.



Bu yazı 449 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HABER ARŞİVİ
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 16 10 2 4 21 7 34 +14
2 Galatasaray 16 7 4 5 26 19 26 +7
3 Kasımpaşa 16 8 6 2 33 27 26 +6
4 Antalyaspor 15 8 5 2 19 19 26 0
5 Beşiktaş 15 7 4 4 25 17 25 +8
6 Yeni Malatyaspor 15 7 4 4 23 15 25 +8
7 Trabzonspor 15 7 4 4 26 19 25 +7
8 Atiker Konyaspor 16 6 4 6 23 20 24 +3
9 Sivasspor 16 6 4 6 22 19 24 +3
10 Bursaspor 16 4 4 8 16 16 20 0
11 MKE Ankaragücü 16 6 8 2 17 23 20 -6
12 Göztepe 16 6 9 1 15 19 19 -4
13 Alanyaspor 16 5 9 2 12 21 17 -9
14 Akhisarspor 15 4 7 4 19 25 16 -6
15 Kayserispor 15 4 8 3 13 24 15 -11
16 BB Erzurumspor 15 3 7 5 13 19 14 -6
17 Fenerbahçe 15 3 7 5 14 22 14 -8
18 Çaykur Rizespor 16 1 6 9 18 24 12 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 8 7 0 1 19 2 22
2 Denizlispor 8 5 1 2 17 6 17
3 Ümraniyespor 8 5 2 1 11 6 16
4 Eskişehirspor 8 4 1 3 9 7 15
5 Altınordu 8 4 2 2 14 7 14
6 İstanbulspor 8 4 2 2 15 14 14
7 Adana Demirspor 8 3 2 3 12 6 12
8 Hatayspor 8 3 2 3 8 5 12
9 Gazişehir Gaziantep FK 8 3 3 2 8 7 11
10 Balıkesirspor Baltok 8 3 3 2 7 8 11
11 Giresunspor 7 3 3 1 10 8 10
12 Osmanlıspor FK 8 3 4 1 6 8 10
13 Adanaspor 7 2 2 3 9 7 9
14 Boluspor 7 2 3 2 8 8 8
15 Afjet Afyonspor 8 2 4 2 11 14 8
16 Altay 7 2 4 1 8 9 7
17 Elazığspor 7 2 4 1 10 13 7
18 Kardemir Karabükspor 9 0 7 2 5 19 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 8 7 0 1 21 3 22
2 Tuzlaspor 9 7 1 1 20 3 22
3 Fatih Karagümrük 9 6 1 2 20 8 20
4 Şanlıurfaspor 8 5 0 3 11 5 18
5 Menemen Belediyespor 8 5 1 2 20 12 17
6 Kırklarelispor 8 4 1 3 14 7 15
7 Pendikspor 8 4 1 3 15 11 15
8 Sivas Belediyespor 8 4 2 2 14 11 14
9 Tarsus İdman Yurdu 8 4 2 2 16 14 14
10 Etimesgut Belediyespor 8 3 1 4 10 8 13
11 Darıca Gençlerbirliği 9 3 3 3 8 6 12
12 Kahramanmaraşspor 8 3 4 1 5 9 10
13 Bugsaş Spor 8 2 3 3 9 14 9
14 Konya Anadolu Selçukspor 8 1 2 5 12 15 8
15 Bandırmaspor 8 2 4 2 7 10 8
16 Zonguldak Kömürspor 7 2 3 2 5 8 8
17 Fethiyespor 8 1 3 4 5 11 7
18 Tokatspor 8 1 5 2 4 12 5
Takım O G M B A Y P AV
1 Şile Yıldızspor 8 6 2 0 21 6 18
2 Nazilli Belediyespor 8 5 0 3 17 7 18
3 Nevşehir Belediyespor 7 5 0 2 20 8 17
4 Hekimoğlu Trabzon 8 5 1 2 11 6 17
5 Silivrispor 7 5 1 1 11 2 16
6 Karaköprü Belediyespor 7 5 2 0 15 8 15
7 Ergene Velimeşe 8 4 1 3 13 6 15
8 Tire 1922 7 3 0 4 11 5 13
9 Yomraspor 8 3 1 4 9 7 13
10 Kozan Belediyespor 7 3 1 3 8 5 12
11 Batman Petrolspor 8 3 2 3 10 10 12
12 Artvin Hopaspor 7 2 1 4 6 2 10
13 Büyükçekmece Tepecikspor 8 3 4 1 9 11 10
14 Gebzespor 7 2 2 3 8 5 9
15 Erzin Belediyespor 8 2 3 3 12 10 9
16 Erbaaspor 8 0 4 4 4 8 4
17 Körfez Spor Kulübü 8 0 6 2 5 18 2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/12/2018 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 16/12/2018 Kayserispor vs Akhisarspor
 16/12/2018 Beşiktaş vs Trabzonspor
 17/12/2018 Fenerbahçe vs BB Erzurumspor
 22/12/2018 MKE Ankaragücü vs Göztepe
 22/12/2018 Alanyaspor vs Medipol Başakşehir
 22/12/2018 Kasımpaşa vs Beşiktaş
 23/12/2018 BB Erzurumspor vs Kayserispor
 23/12/2018 Bursaspor vs Yeni Malatyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/12/2018 Altay vs Osmanlıspor FK
 16/12/2018 Giresunspor vs Hatayspor
 16/12/2018 Adanaspor vs Eskişehirspor
 16/12/2018 Boluspor vs Altınordu
 21/12/2018 Denizlispor vs İstanbulspor
 22/12/2018 Elazığspor vs Altay
 22/12/2018 Ümraniyespor vs Afjet Afyonspor
 22/12/2018 Gazişehir Gaziantep FK vs Kardemir Karabükspor
 23/12/2018 Hatayspor vs Balıkesirspor Baltok
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/12/2018 Kahramanmaraşspor vs Pendikspor
 16/12/2018 Sivas Belediyespor vs Manisa BBSK
 16/12/2018 Fethiyespor vs Bandırmaspor
 16/12/2018 Kırklarelispor vs Bugsaş Spor
 16/12/2018 Menemen Belediyespor vs Konya Anadolu Selçukspor
 16/12/2018 Tokatspor vs Fatih Karagümrük
 16/12/2018 Zonguldak Kömürspor vs Etimesgut Belediyespor
 20/01/2019 Bugsaş Spor vs Tarsus İdman Yurdu
 20/01/2019 Fethiyespor vs Şanlıurfaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/12/2018 Artvin Hopaspor vs Erzin Belediyespor
 16/12/2018 Karaköprü Belediyespor vs Hekimoğlu Trabzon
 16/12/2018 Gebzespor vs Erbaaspor
 16/12/2018 Kozan Belediyespor vs Büyükçekmece Tepecikspor
 16/12/2018 Nevşehir Belediyespor vs Batman Petrolspor
 16/12/2018 Silivrispor vs Şile Yıldızspor
 16/12/2018 Tire 1922 vs Yomraspor
 20/01/2019 Artvin Hopaspor vs Körfez Spor Kulübü
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS

Web sitemize nasıl ulaştınız?


YUKARI